De Fernando de Noronha archipel

Een stukje geschiedenis

Het officiële verhaal, althans gebaseerd op het verslag van Amerigo Verspucci, is dat de eerste toeristen die Fernando de Noronha (FdN) bezochten, een Portugese expeditie waren onder leiding van Fernão de Loronha, die op XNUMX augustus XNUMX arriveerde. Net als veel toeristen die het eiland tegenwoordig bezoeken, verbleven de Portugezen er een week voordat ze hun reis naar het zuidwesten vervolgden.

Hoewel het officiële ontdekkingsjaar 1503 is, staan ​​de eilanden, gelegen op 200 zeemijl voor de noordoostkust van Brazilië, vermeld op de zeekaart van Juan de la Cosa uit 1500 en op de Quaresma-kaart van Alberto Cantino uit 1502. Er zijn enkele interessante verklaringen voor dit kleine verschil in jaren, maar de meest voor de hand liggende, en waarschijnlijk meest realistische, mogelijkheid is dat een Portugees al van de geneugten van deze eilanden had genoten vóór Señor de Loronha.

Het was echter Fernando's naam die aan de eilanden bleef kleven. Dit was geen ijdelheid van Fernando; hij had ze oorspronkelijk de Ilhas de São Lourenço genoemd, naar de dag van de heilige waarop ze waren ontdekt, en een tijdlang werden ze ook wel de Ilhas São João genoemd. Uiteindelijk werd echter gekozen voor Fernando de Noronha vanwege zijn blijvende invloed op de ontwikkeling van de eilanden.

Kapiteinschap over FdN

Als onderdeel van de vestiging van koloniale controle over Brazilië in de XNUMXe eeuw stichtte de Portugese koning een reeks kapiteinschappen over verschillende delen van de kust. Deze kapiteinschappen functioneerden als gouverneurschappen en gaven de begunstigde controle over vrijwel alle activiteiten binnen hun kapiteinschap.

Onder dit systeem was Fernão de erfelijke eigenaar van de FdN-eilanden en had tevens een officieel monopolie op de handel in Brazilië en tussen Brazilië en Portugal. 't Kon minder. De FdN-eilanden fungeerden als transportknooppunt in zijn netwerk van activiteiten en bleven privébezit van de familie tot lang na het verstrijken van zijn lucratieve handelsmonopolie.

Een kort Nederlands intermezzo

Het leven op het eiland leek zich tot 1629 tamelijk voorspoedig te hebben afgespeeld, toen de Nederlandse West-Indische Compagnie het eiland in bezit nam als onderdeel van haar bezetting van het noordoosten van Brazilië. De Nederlanders hadden echter weinig kans van slagen, aangezien de werkelijke focus van de Compagnie lag op het Caribisch gebied, en de suikerproductie aldaar. Uiteindelijk bleef de financiële en militaire steun die nodig was om dit nieuw 'verworven' gebied te behouden, dan ook uit.

In 1654 slaagden de Portugezen erin de Nederlanders te verdrijven en werden de eilanden (samen met verschillende delen van het vasteland) opnieuw Portugees. En zo voorkwamen de Brazilianen in de noordoostelijke staten dat Nederlands hun hoofdtaal werd.

Na deze korte en spannende periode leken de eilanden weer in een rustig bestaan ​​te zijn vervallen, totdat er eind 1800e eeuw een strafkolonie werd gesticht. Er gebeurde zelfs zo weinig dat het bezoek van Charles Darwin en de Beagle in 1832 één van de belangrijkste historische gebeurtenissen is die tegenwoordig in het museum van het eiland worden uitgebeeld. We kunnen alleen maar hopen dat dit rustige eilandleven ook een goed leven was.

Meer recente geschiedenis

In de XNUMXe eeuw begonnen het echter weer wat te rommelen op het eiland. Eerst werd het een belangrijke schakel in transoceanische communicatiekabelnetwerken, en later diende het ook als tankstation voor de vroege transoceanische luchtvaart.

In 1988 werd ongeveer 70% van de eilanden en de omliggende wateren uitgeroepen tot Marine Nationaal Park, waarna ze in 2001 op de Werelderfgoedlijst werden geplaatst. In combinatie met het perfecte strandweer leidde dit er vanzelfsprekend toe dat de eilanden zich ontwikkelden tot een van de meest gewilde toeristische bestemmingen van Brazilië.

Gelukkig werd er rond de tijd dat het park werd uitgeroepen een limiet gesteld aan het aantal toeristen dat tegelijkertijd op het eiland mocht zijn. Dit werd gedaan om de natuurlijke omgeving van het park te beschermen en ervoor te zorgen dat bezoekers de natuurlijke hulpbronnen (met name het zoetwater) en de infrastructuur van het eiland niet zouden overbelasten.

Deze limiet is nog steeds van kracht, met een dagelijks maximum van 460-500 toeristen die op het eiland mogen aankomen. Dit betekent dat, hoewel toerisme de allesoverheersende economische sector van het eiland is, het niet het hele eiland heeft opgeslokt. De meeste resorts en hotels zijn klein, ietwat rustiek en ingetogen, alsof ze lokaal ontwikkeld en beheerd worden. Bovendien heeft de plek de sfeer van een kleine dorpsgemeenschap, wat het natuurlijk ook is.

Het nadeel hiervan voor de bezoeker is dat, hoewel het eiland naar algemene toeristische maatstaven 'rustiek' is, deze charme wordt aangeboden tegen wat het best omschreven kan worden als 'premium' prijzen. Dit is dus een plek die alleen bezocht zal worden door Brazilianen die goed in de slappe was zitten. Gelukkig voor het eiland heeft Brazilië een enorme middenklasse en is er duidelijk geen gebrek aan mensen die willen genieten van de geneugten van het eiland.

Aankomst in Brazilië

Na onze aankomst op FdN moesten we eerst aan land om de nodige formaliteiten af te handelen. Nadat we Yuma en onszelf hadden opgefrist, lieten we de bijboot te water en voeren we naar het kantoor van de havenmeester. Toen we de loopplank van de drijvende steiger opklommen, werden we opgewacht door twee zeer vriendelijke officieren van de Braziliaanse marine die op ons stonden te wachten en ons naar het genoemde kantoor begeleidden.

Hier hadden we erg veel lol met het elkaar niet helemaal kunnen verstaan, vervolgens onze misverstanden probeerden recht te zetten, en er desondanks toch in slaagden om al het papierwerk langzaam maar zeker in orde te krijgen. Om onze immigratiestempels te krijgen, moesten we onze paspoorten afgeven aan een vrouw die zomaar van de straat leek te zijn komen aanlopen, maar volgens de havenmeester voor de immigratiedienst werkte. Ons werd verteld dat ze ze om 1900:XNUMX uur terug zou brengen en aan de havenmeester zou geven, als die er dan nog was. Anders konden we ze de volgende dag, of voor ons vertrek, ophalen. Ach ja, het waren onze paspoorten maar...

Dolfijnen kijken

Nadat de formaliteiten waren afgerond, konden we ontspannen in onze spectaculaire omgeving en genieten van alles wat het eiland te bieden had. Eén van de meest populaire natuurgerichte toeristische activiteiten op FdN zijn walvis- en dolfijnexcursies. Vooral in deze tijd van het jaar zijn dolfijnexcursies het meest betrouwbaar en verreweg het populairst.

Yuma, die midden in de haven voor anker lag, bleek de perfecte plek om de dolfijnen te zien. We brachten dan ook een paar dagen door met niets anders dan dolfijnen kijken. Elke dag jaagden 20, 30, 40 of meer spinnerdolfijnen urenlang heen en weer door de haven in steeds wisselende groepen van een paar tot een dozijn individuen.

Hoewel ze voornamelijk de zeebodem afspeurden om hun prooi bijeen te drijven, waren er altijd wel één of twee dolfijnen die hun opwinding niet konden bedwingen en die plotseling hoog uit het water de lucht in sprongen, meerdere keren ronddraaiden voordat ze weer met een plons naar beneden het water in vielen.

Ze deden dit vaak vijf of zes keer achter elkaar, in een snel tempo dat langzaam afnam met een toenemend aantal sprongen. We probeerden dan, meestal tevergeefs, foto's van ze te maken, maar toch waren ze vaak te ver weg, of sprongen ze onverwacht hier omhoog en dan weer ergens anders. Het was niet gemakkelijk. Dat is in ieder geval ons excuus voor onze tamelijk middelmatige foto's.

Hoe dan ook, het volgen van de dolfijnen was fascinerend en werd alleen nog maar mooier doordat de dolfijnen de vele toeristen die hen volgden in waterfietsen, kajaks en motorboten van verschillende groottes, vrijwel volledig negeerden. Helaas, maar niet verrassend, mag je niet het water in met de dolfijnen, dus snorkelen of duiken was geen optie.

Duiken

Hoewel duiken en snorkelen niet zijn toegestaan met de dolfijnen, behoren beide ook tot de belangrijkste attracties van FdN. Met een ruime keuze aan rotsachtige duikplekken, een aantal scheepswrakken en een overvloed aan zeeleven met een mix van tropische en gematigde soorten, is dat niet verwonderlijk.

Bijzonder interessant zijn de vele verschillende haaiensoorten die je hier kunt zien (tenzij je, zoals wij, altijd naar klein spul aan het kijken bent wanneer het grote spul voorbij zwemt).

Hoewel we onze eigen duikuitrusting aan boord hebben, bleek het vinden van een duiklocatie op FdN waar je alleen mocht duiken en waar je gemakkelijk een bijboot kon achterlaten, een hele opgave. Nadat we een paar bedrijven hadden bekeken en bekomen waren van de schrik toen we de prijs per persoon hoorden (laten we zeggen: hoger dan in Australië), besloten we twee duiken te maken met Noronha Diver.

Dit was een fantastische organisatie met een houten boot die dringend een likje verf nodig had, maar met een kapitein die haar in de krapste bochten kon manoeuvreren en een bemanning die net zo enthousiast was om te duiken als wij. Gelukkig waren er maar drie andere toeristen aan boord, en alle drie ook ervaren duikers, dus we konden twee van de meer gevorderde duiken doen die het bedrijf aanbood: Cagarras Funda en Ilha do Meio do Cabritos.

Vooral de tweede duik was een mooie en spannende driftduik. We werden afgezet aan de loefzijde van het eiland en doken door een smalle en ondiepe opening (ongeveer 2 meter) naar de beschutte kant. Ondertussen zwaaiend naar de verbaasd kijkende vissen terwijl we voorbij vlogen! Een fantastische duik die we zelf nooit hadden kunnen vinden of doen.

Hoewel alle andere duikers haaien hadden gezien, hadden wij ze weer eens gemist. Dat werd later echter goed gemaakt toen we op een klif zaten, uitkeken over Sancho Beach en een enorme tijgerhaai in de branding zagen zwemmen, op ongeveer 50 meter afstand van een groep blije, mollige en totaal nietsvermoedende Brazilianen. Gelukkig werden er geen haaien gevoerd en raakten er geen Brazilianen gewond tijdens dit incident.

Wandelen

Tot slot brachten we wat tijd door op het eiland zelf, om door het Nationale Park te wandelen en de prachtige vogels te bekijken en te fotograferen. Tijdens één van deze wandelingen, over een modderig pad, hadden we het geluk een nogal modern wezen van dichtbij te kunnen observeren waar we totnutoe alleen maar van hadden gehoord: een influencer.

Dit gebeurde in de vorm van een mollige Poolse vrouw die dezelfde kant op ging en wilde controleren of ze wel op de juiste weg was. We vertelden haar dat we hoopten dat ze op de goede weg was, omdat wij die kant ook op gingen, waarop ze meteen een gesprek in het Engels begon.

We ontdekten al snel dat ze de afgelopen 15 jaar in Amsterdam had gewoond, dus schakelden we over op het Nederlands. Omdat ze zich in die taal meer op haar gemak voelde, begon ze veel sneller te praten, totdat haar stem, als een beekje dat over keien stroomt, een constant gebabbel werd.

De volgende paar uur bleef ze bij ons in de buurt en hield ze een vermakelijke monoloog, waarbij ze alleen pauzeerde om selfies te maken, ons te vragen een foto van haar te nemen, en af ​​en toe een nieuw kledingstuk tevoorschijn haalde voor nog weer een selfie.

Al met al heeft ze misschien wel honderd selfies gemaakt in de paar uur voordat we afscheid namen. Zo nu en dan bood ze aan om een ​​foto van ons te maken en was ze een beetje verbaasd toen we zeiden: 'Nee, hoeft niet, maar bedankt'. Ze was een beetje overweldigend, maar ze was aardig en leuk.